Upadłość konsumencka w Bytomiu – krok po kroku. Praktyczny przewodnik adwokata

adw. Łukasz Jaworski
30 paź 2025
4 minut(y) czytania

Zaktualizowano: 7 maj

Czym właściwie jest upadłość konsumencka?

To sądowa procedura przeznaczona dla osób fizycznych, które nie prowadzą już działalności gospodarczej (lub nigdy jej nie prowadziły) i utraciły zdolność do regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Cel jest dwojaki: uczciwie rozliczyć dłużnika z wierzycielami w granicach jego możliwości oraz – po wykonaniu planu spłaty – umorzyć pozostałe długi. W szczególnych przypadkach sąd może umorzyć zobowiązania nawet bez ustalania planu spłaty.

Podstawa prawna: ustawa z 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe, w szczególności art. 491¹ i nast.

Kiedy warto rozważyć upadłość?

Trzy sygnały, które w mojej praktyce przesądzają o sensowności wniosku:

Trwała niewypłacalność – nie reguluje Pan/Pani zobowiązań od co najmniej trzech miesięcy, a sytuacja się pogarsza, a nie poprawia.
Egzekucje równoległe – kilka spraw u różnych komorników, zajęcia wynagrodzenia i rachunku jednocześnie.
Brak realnego planu spłaty z dochodów – nawet skrajne oszczędzanie nie pozwoliłoby zamknąć długów w sensownym horyzoncie czasowym.

Samo „chwilowe potknięcie" finansowe nie wystarczy. Sąd ocenia, czy niewypłacalność jest realna i trwała.

Co musi zawierać wniosek o ogłoszenie upadłości?

Wniosek składa się do sądu rejonowego – wydziału gospodarczego dla spraw upadłościowych, właściwego dla miejsca zwykłego pobytu dłużnika (dla mieszkańców Bytomia jest to zwykle Sąd Rejonowy Katowice-Wschód).

Wniosek musi obejmować:

Dane dłużnika – imię, nazwisko, PESEL, adres, stan cywilny.
Opis sytuacji finansowej – wskazanie momentu i przyczyny niewypłacalności (utrata pracy, choroba, rozwód, gwałtowny spadek dochodów). Najlepiej z dokładną datą.
Pełną listę wierzycieli – z kwotami, terminami wymagalności, odsetkami i tytułami zobowiązań.
Wykaz majątku – nieruchomości, ruchomości, środki na rachunkach, udział w majątku wspólnym.
Wykaz zabezpieczeń – hipoteki, zastawy, dobrowolne poddania się egzekucji.
Wydatki gospodarstwa domowego – mieszkanie, media, żywność, leki, dojazdy, edukacja.
Dokumentację potwierdzającą – umowy, wypowiedzenia, zaświadczenia lekarskie, wyciągi, pisma od banków i komorników.
Oświadczenia o prawdziwości danych pod rygorem odpowiedzialności karnej.
Opłatę sądową lub wniosek o zwolnienie od kosztów.

W mojej kancelarii widzę regularnie, że kompletny wniosek skraca postępowanie nawet o kilka miesięcy. Każde wezwanie do uzupełnienia braków to stracony czas i stres.

Etap I – postępowanie w przedmiocie ogłoszenia upadłości

Sąd weryfikuje wniosek pod względem formalnym, bada przesłanki niewypłacalności oraz ewentualne rażące niedbalstwo lub umyślność dłużnika. Następnie wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości lub wniosek oddala.

Najistotniejszy efekt:

Z chwilą ogłoszenia upadłości zawiesza się postępowania egzekucyjne dotyczące majątku wchodzącego do masy upadłości.
Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia egzekucje umarzają się z mocy prawa.

Mówiąc wprost: komornik kończy sprawę. To często moment, w którym moi klienci po raz pierwszy od lat mogą spokojnie odebrać telefon.

Etap II – syndyk i masa upadłości

Po ogłoszeniu upadłości sąd wyznacza syndyka. Powstaje masa upadłości – majątek dłużnika podlegający likwidacji. Zarząd nad majątkiem przejmuje syndyk; wierzyciele zgłaszają swoje wierzytelności w ustawowym terminie.

Obowiązki upadłego wobec syndyka:

pełna współpraca i udostępnienie dokumentacji (wyciągi, korespondencja, dostępy do kont),
zakaz rozporządzania składnikami masy,
bieżąca aktualizacja danych (zmiana pracy, dochodów, sytuacji rodzinnej),
gospodarowanie zgodnie z kwotą na utrzymanie wyznaczoną przez sąd.

Plan spłaty – sedno oddłużenia

Po likwidacji majątku sąd przechodzi do etapu oddłużeniowego. Analizuje przyczyny niewypłacalności, sytuację rodzinną i zdrowotną, realne dochody i koszty utrzymania.

Na tej podstawie ustala plan spłaty wierzycieli – zwykle na okres od 12 do 36 miesięcy. W razie zawinienia dłużnika okres ten może wydłużyć się do 84 miesięcy. W szczególnych przypadkach sąd może orzec umorzenie zobowiązań bez ustalania planu spłaty.

Po prawidłowym wykonaniu planu sąd umarza pozostałe zobowiązania objęte upadłością. Wyjątki dotyczą m.in. alimentów oraz zobowiązań z tytułu naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem.

Co z mieszkaniem?

To pytanie pada w mojej kancelarii najczęściej. Nieruchomość co do zasady wchodzi do masy upadłości i może zostać sprzedana przez syndyka. Jest jednak rozwiązanie, o którym wiele osób nie wie:

Jeżeli upadły zamieszkuje w nieruchomości podlegającej sprzedaży, sędzia-komisarz może wydzielić z masy upadłości kwotę odpowiadającą czynszowi najmu lokalu o porównywalnym standardzie na okres od 12 do 24 miesięcy. W praktyce to środki rzędu 20 000–100 000 zł na nowy start.

Takiej możliwości nie daje zwykła egzekucja komornicza – to istotna przewaga upadłości nad „pasywnym" znoszeniem działań komornika.

Najczęstsze błędy wnioskodawców

Nieprecyzyjna data niewypłacalności – zamiast „w pewnym momencie 2023 roku" trzeba wskazać konkretny dzień.
Pominięcie pożyczek od osób bliskich – Sąd potraktuje to jako próbę ukrycia zobowiązań.
Wydatki domowe wyższe niż dochody – sąd zakłada, że dłużnik ma nieujawnione źródło utrzymania.
Brak dokumentów medycznych w sprawach, gdzie choroba była przyczyną długów.
Ukrywanie majątku – grozi odpowiedzialnością karną i utratą szansy na umorzenie.

Najczęstsze pytania

Czy po ogłoszeniu upadłości komornik dalej prowadzi egzekucję? Nie. Egzekucje są zawieszone, a po uprawomocnieniu postanowienia – umarzane z mocy prawa.

Czy stracę mieszkanie? Co do zasady tak, jeśli posiadam nieruchomość – ale dzięki opisanej wyżej kwocie na najem rzadko oznacza to bezdomność.

Czy wszystkie długi zostaną umorzone? Większość – po wykonaniu planu spłaty. Wyjątki: alimenty, zobowiązania z tytułu szkody wyrządzonej przestępstwem, niektóre zobowiązania publicznoprawne.

Jak długo trwa cała procedura? Od 18 do 48 miesięcy, w zależności od stopnia złożoności sprawy i posiadanego majątku.

Czy upadłość zniszczy mi zdolność kredytową na zawsze? Nie. Wpis do rejestru istnieje przez 10 lat od umorzenia, ale praktyka pokazuje, że już po 2–3 latach po zakończeniu planu spłaty banki zaczynają udzielać kredytów konsumenckich osobom z pozytywną historią po oddłużeniu.

Jak pomagam moim Klientom

Kompleksowo, od pierwszego spotkania do końcowego postanowienia o umorzeniu zobowiązań:

Bezpłatny audyt zadłużenia – ocena szans na oddłużenie, identyfikacja ryzyk, strategia.
Kompletowanie dokumentów – minimalizujemy ryzyko wezwań do uzupełnień.
Reprezentacja przed sądem upadłościowym – odpowiadam na pytania sądu, biorę udział w posiedzeniach.
Wsparcie w relacji z syndykiem – przygotowuję do czynności i pilnuję terminów.
Negocjacja realnego planu spłaty – tak, by chronił podstawy egzystencji.
Monitoring wykonania planu – pilnuję sprawozdań rocznych.

Potrzebujesz pomocy?

Każda sytuacja jest inna. Zanim podejmie Pan/Pani decyzję o złożeniu wniosku, warto przeprowadzić analizę – w niektórych przypadkach lepszym rozwiązaniem okaże się ugoda z wierzycielem albo restrukturyzacja.

Kancelaria Adwokacka adw. Łukasz Jaworski ul. Gliwicka 23/3, 41-902 Bytom (III piętro) tel. +48 574 739 111 e-mail: lukaszjaworski.us@gmail.com